การซื้อขายทองคำในตลาดโลกมีทั้งแบบทันที(Spot Market)และตลาดล่วงหน้า( Forward, Futures, Options)โดยมีเครื่องมือการลงทุนเรียกว่า
Exchange Traded Fund (ETF) การซื้อขายมีทั้งระหว่างกันเอง(OTC)หรือผ่านตลาดการลงทุนซึ่งกำกับโดยภาครัฐ
จุดเริ่มต้นเริ่มจากตลาดลอนดอนซึ่งทำกันระหว่างผู้ค้ารายใหญ่( Bullion House)ที่เก่าแก่มากถึง9ชั่วคนเป็นของตระกูล Mocatta ปัจจุบันอยู่ในสังกัดของธนาคาร Nova Scotia ในชื่อ Scotiamocatta ในปัจจุบันการค้าทองคำเป็นธุรกรรมหนึ่งของธนาคารพาณิชย์ชั้นนำในยูโรบ อเมริกาและญี่ปุ่น โดยจะเข้าทำธุรกรรมในตลาดสำคัญของโลกตลอด 24 ชั่วโมง ตลาดที่สำคัญได้แก่ ลอนคอน นิวยอร์ก ซูริก ในเอเชียมีดูไบและฮ่องกงเป็นส่วนใหญ่ของปริมาณการซื้อขายทองคำในโลกเพื่อใช้ในอุตสาหกรรม และการลงทุน
สำหรับความต้องการการใช้ทองคำอาจแบ่งได้เป็นสามประเภทคือ ใช้ในอุตสาหกรรมเครื่องประดับ ใช้ในอุตสาหกรรมอิเล็กโทรนิกส์ ทันตกรรมและเครื่องใช้ที่มีทองคำผสมและประเภทท ี่สามเพื่อการลงทุนซึ่งมีการเติบโตมากซึ่งพบว ่ามีเครื่องมือเกิดขึ้นมากเป็นทางเลือกของหลายกองทุนเก็งกำไรอย่างไรก็ตามราคาทองคำมีความสัมพันธ์น้อยมากกับผลตอบแทนในตลาดหลักทรัพย์ ทองคำที่ซื้อขายกันในตลาดล่วงหน้าสามแห่งที่ใช้เป็นราคาอ้างอิงได้แก่ได้แก่ ตลาด COMEX ซึ่งปัจจุบันเป็นส่วนหนึ่งของ New York Mercantile Exchange (NYMEX) และตลาด CBOT (Chicago Board of Trade) ซึ่งได้รวมเข้ากับ CME (Chicago Mercantile Exchange Group) ต่อมาในปี 1982ตลาดอนุพันธ์โตเกียว (TOCOM)ก็ได้เปิดทำการ และต่อด้วยอินเดีย ไต้หวัน จีนและดูไบตามลำดับ ส่วนในไทยตลาดอนุพันธ์(TFEX)อยู่ระหว่างดำเนิน การเตรียมเปิดสัญญาซื้อขายทองคำล่วงหน้าโดยความเห็นชอบจากก.ล.ต. ธนาคารแห่งประเทศไทยและกระทรวงการคลัง และคาดว่าจะเปิดการซื้อขายได้ในเร็ววัน